Thứ năm, 23/11/17 | 07:21 PM

Cập nhật:05:58:10 AM GMT

Bạn đang xem Viết theo yêu cầu bạn đọc Ngày Xuân dùng trà hoa trị bệnh

Ngày Xuân dùng trà hoa trị bệnh

Ngày Xuân, trăm hoa đua nở. Nói đến hoa, người ta thường nghĩ ngay đến giá trị thẩm mỹ của chúng trong việc góp phần làm đẹp cảnh quan môi trường và tô điểm thêm hương sắc cho cuộc sống của con người. Tuy nhiên, từ xa xưa, hoa còn được dùng làm thực phẩm và làm thuốc chữa bệnh dưới nhiều hình thức chế biến khác nhau như nộm hoa, canh hoa, cháo hoa, bánh hoa, mứt hoa, rượu hoa... - trong đó, có một cách dùng hoa rất độc đáo được gọi là "Trà hoa". Có loại trà hoa được dùng như một thứ đồ uống thay trà, có loại được dùng để phòng chống bệnh tật với tên gọi là "Trà hoa dược".

Nói là trà nhưng kỳ thực trong thành phần của các loại trà hoa không hề có một chút lá trà nào cả, mà chủ yếu là vận dụng cách chế biến và hãm uống giống như trà, người ta gọi là "dĩ dược đại trà" (lấy thuốc thay trà). Người xưa thường dùng búp hoa hoặc hoa mới chớm nở, ngắt bỏ đài và cuống hoa, lật úp xuống rồi đem phơi hoặc sấy thật khô, đựng trong lọ kín để dùng dần. Khi dùng, lấy ra một lượng thích hợp đem hãm trực tiếp với nước sôi trong bình kín, sau chừng 10 - 20 phút thì có thể dùng được, uống thay trà trong ngày, có thể cho thêm một chút đường phèn, đường đỏ hoặc mật ong cho dễ uống. Ngoài ra, người ta còn dùng hoa tươi, hoặc cho thêm vào bình hãm một chút lá trà để làm tăng mùi hương và hiệu quả trị liệu. Thật khó kể hết các cách trị bệnh bằng trà hoa dược, mà chỉ có thể giới thiệu một số ví dụ điển hình sau đây:

1001200923-images1015191_tra2

* Trị cảm mạo:

- Ngân hoa sơn tra trà: kim ngân hoa 30g, sơn tra khô 10g, trà diệp 10g, hãm uống. Công dụng : thanh nhiệt giải biểu, tán phong chỉ thống, tỉnh tỳ khai vị.

- Ngân hoa trà: kim ngân hoa 20g, trà diệp 6g, đường trắng 50g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt giải độc, nhuận phế khứ đàm

- Gia vị tam hoa trà: biển đậu hoa 6g, hoa mướp 6g, kim ngân hoa 10g, hoạt thạch 10g, ý dĩ 15g, hãm uống. Công dụng: thanh thử giải biểu, phương hương hoá trọc.

- Tân di hoa tô diệp trà : tân di 2g, tô diệp 6g, hãm uống. Công dụng: giải biểu tán hàn, khứ phong thông khiếu.

* Trị Ho:

- Song hoa hạnh nhân trà: tuyền phúc hoa 5g, khoản đông hoa 10g, hạnh nhân 10g, đường đỏ 30g, hãm uống. Công dụng: sơ phong tán hàn, tuyên thông phế khí.

- Ty qua hoa mật trà : hoa mướp 12g, mật ong 20g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt giải biểu, nhuận phế chỉ khái.

- Quế hoa quất bì trà : hoa quế khô 3g, quất bì 10g, hãm uống. Công dụng: táo thấp hoá đàm, lý khí tán ứ.

* Trị viêm phế quản:

- Khoản đông hoa tử uyển trà: khoản đông hoa 5g, tử uyển 5g, trà diệp 6g, hãm uống. Công dụng: nhuận phế hoá đàm, chỉ khái bình suyễn.

- Khoản đông hoa trà: khoản đông hoa 9g, đường phèn 15g, hãm uống. Công dụng: nhuận phế hạ khí, hoá đàm chỉ khái.

* Trị nôn trớ:

- Mai hoa khương chấp trà: hoa mai trắng 5g, nước gừng tươi 5 ml, hãm uống. Công dụng: sơ can hành khí, hoà vị chỉ ẩu.

- Cát hoa trà: hoa sắn dây 15g, hãm uống. Công dụng: giải rượu tỉnh rượu, chỉ ẩu.

- Phật thủ - xuân sa hoa trà: hoa phật thủ 4g, xuân sa hoa 4g, hãm uống. Công dụng: lý khí điều trung, khoái cách chỉ ẩu.

* Trị đau dạ dày:

- Mai hoa trà: hoa mai trắng 5g, đường trắng 15g, hãm uống. Công dụng: sơ can hoà vị, hành khí hoá đàm.

- Nguyệt quý hoa trà: hoa hồng 15g, hãm uống. Công dụng: sơ can lý khí, hoạt huyết chỉ thống.

- Hậu phác hoa quế hoa trà: hoa hậu phác 3g, hoa quế 3g, hãm uống. Công dụng: lý khí khai uất, tán ứ chỉ thống.

* Trị rối loạn tiêu hoá:

- Tam hoa trần bì trà: kim ngân hoa 9g, hoa hồng 6g, hoa nhài 3g, trần bì 3g, cam thảo 3g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt giải độc, tiêu thực hoá trệ.

- Nhân sâm hoa biển đậu hoa trà: hoa nhân sâm 10g, hoa biển đậu 20g, hãm uống. Công dụng: kiện tỳ hoà vị, thanh vị hoá thấp, bổ hư.

* Trị kiết lỵ:

- Tông lư hoa trà: hoa cọ 30g, hãm uống. Công dụng: sáp tràng chỉ tả, chỉ huyết.

- Tường vi hoa quế hoa trà: hoa tường vi 15g, quế hoa 5g, hãm uống. Công dụng: thanh thử hoá thấp, thuận khí tán ứ.

- Sơn tra hoa bạch cẩn hoa trà: hoa sơn tra 10g, hoa dâm bụt trắng 10, trà diệp 15g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt lợi thấp, tán ứ tiêu thũng.

* Phòng và hỗ trợ điều trị viêm gan vi rút:

- Ngân hoa mao căn trà: kim ngân hoa 20g, cúc hoa 15g, bạch mao căn 30g, đường trắng 30g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt giải độc, lợi niệu.

- Tam hoa địa đinh trà : dã cúc hoa 12g, kim ngân hoa 12g, hồng hoa 12g, tử hoa địa đinh 30g, cam thảo sống 6g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt giải độc, lương huyết hoá ứ.

* Phòng ngừa cao huyết áp:

- Tam thất hoa trà: hoa tam thất 3g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt, bình can, giáng áp.

- Thiên nhật hồng hoa trà: cúc bách nhật 20g, cúc hoa 20g, hãm uống. Công dụng: thanh can tán kết, tiêu thũng giải độc.

- Tam hoa trà: hoa cải 10g, cúc hoa 10g, hoa hoè 10g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt lương huyết, giáng áp minh mục.

* Ngừa rối loạn lipid máu:

- Ngân hoa cúc sơn tra trà: kim ngân hoa 10g, cúc hoa 10g, sơn tra 10g, hãm uống. Công dụng: bình can thanh nhiệt, hoạt huyết hoá ứ, giáng mỡ giáng áp.

- Bạch cúc dã sơn tra trà: hoa cúc trắng 10g, dã cúc hoa 10g, sơn tra 15g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt tán phong, hoá ưa đạo trệ.

* Bị thiểu năng mạch vành, thì dùng:

- Hồng hoa trà: hồng hoa 3g, hãm uống. Công dụng: hoạt huyết hoá ứ, tán ứ khai kết.

- Hoè hoa - sơn tra trà: hoè hoa 10g, sơn tra 10g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt lương huyết, phá khí tán ứ.

- Ngân cúc - tra mị trà: kim ngân hoa 15g, cúc hoa 15g, sơn tra 15g, mật ong 15g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt giải độc, hoạt huyết hoá ứ.

* Bị viêm đường tiết niệu, thì dùng:

- Kê quan hoa trà: hoa mào gà trắng 50g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt lương huyết, chỉ huyết.

- Nghênh xuân - bạch mao hoa trà: nghênh xuân hoa 15g, bạch mao hoa 10g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt lợi niệu, chỉ huyết.

* Trị đau đầu:

- Kỷ cúc địa hoàng trà: cúc hoa 10g, thục địa 15g, kỷ tử 15g, hãm uống. Công dụng: tư thận dưỡng can, bổ huyết tán phong.

- Thuỷ tiên - cúc hoa trà: hoa thuỷ tiên 5g, cúc hoa 15g, hãm uống. Công dụng: sơ phong thanh nhiệt, trừ thấp tiêu thũng.

- Thanh tương cúc hoa trà: hoa mào gà dại 5g, cúc hoa 5g, hãm uống. Công dụng: sơ phong thanh nhiệt, lương huyết minh mục.

* Bị rối loạn tiền đình, thì dùng:

- Bách hợp hoa trà: hoa bách hợp 15g, hãm uống. Công dụng: nhuận phế, thanh hoả, an thần.

- Sơn tra mai cúc trà: hoa cúc trắng 15g, sơn tra 15g, ô mai 15g, đường trắng 30g, hãm uống. Công dụng: bình can tiềm dương, hoạt huyết hoá ứ, sinh tân chỉ khát.

- Tam thất hoa trà: hoa tam thất 5g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt, bình can, trừ phong.

* Trị mất ngủ

- Hublong hoa trà: hoa hublong 5g, hãm uống. Công dụng: thanh nhiệt lợi thấp, khai vị tiêu thực, an thần

- Dã tửu hoa trà: dã tửu hoa 15g, hãm uống. Công dụng: kiện tỳ, tiêu thực, trấn tĩnh.

* Trị dư cân, béo phì:

- Tam hoa hà diệp trà: hoa phù dung 10g, hoa bưởi 10g, lá sen 10g, xuyên khung 10g, hãm uống. Công dụng: sơ can lý khí, hoá uất giáng mỡ.

- Ngân cúc sơn tra trà: kim ngân hoa 10g, cúc hoa 10g, sơn tra 10g, hãm uống. Công dụng: thanh vị tả hoả, tán phong hoá tích, giáng mỡ.

ThS.BS HOÀNG KHÁNH TOÀN