Thứ ba, 21/11/17 | 03:04 PM

Cập nhật:05:58:10 AM GMT

Bạn đang xem Vấn đề bạn quan tâm Những yếu tố nguy cơ gây ung thư vú

Những yếu tố nguy cơ gây ung thư vú

(TP&ĐS) - Ung thư vú là loại ung thư thường gặp nhất và gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ tại nhiều nước công nghiệp. Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Thế giới (IARC) thì Ung thư vú đã vượt qua ung thư cổ tử cung, trở thành loại ung thư hàng đầu ở nữ giới. Phần lớn  xảy ra ở phụ nữ độ tuổi 35-45, ung thư vú (UTV)chiếm 21% trong tổng số các loại ung thư ở phụ nữ trên toàn thế giới.

Các yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân của ung thư vú chưa được biết rõ, nhưng với những nghiên cứu dịch tễ học cùng với những hiểu biết sâu hơn về sinh học của tế bào tuyến vú, các nhà nghiên cứu đã có thêm cơ sở mới để xác định các yếu tố nguy cơ gây bệnh.

Dưới đây là những yếu tố nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ:

1- Chất độc khói xe

1-_khoi_xe_hoiĐứng đầu danh sách các chất gây ung thư vú (UTV)mạnh là khói xe. Trong khói xe có chứa PAHs (hydrocacbon thơm đa vòng)- sản phẩm của quá trình cháy, trong đó có liên quan đến bệnh UTV ở nam giới cũng như phụ nữ.

Kết quả một cuộc nghiên cứu tại Canada cho thấy khói xe có thể làm gia tăng gấp đôi nguy cơ UTV. Các nhà nghiên cứu đã lập ra 2 biểu đồ về mức độ ô nhiễm không khí, trong đó chỉ rõ nồng độ nitrogen dioxide (NO2), một loại phụ phẩm sinh ra tại những nơi không khí bị ô nhiễm bởi khói xe. Kết quả cho thấy, số lượng phụ nữ sống ở các khu vực có tỉ lệ NO2 cao nhất bị UTV cao gần gấp đôi so với nhóm sống ở nơi có tỉ lệ NO2 thấp nhất.

2- Khói thuốc lá

Giống như khói xe, khói thuốc lá cũng chứa một lượng lớn PAHs và dibenz [a, h] chất hóa học rút từ than đá là những chất có nguy cơ cao có thể gây ung thư cho con người cũng như gây đột biến gen. Ngoài ra khói thuốc lá còn chứa nhiều chất khác gây ung thư  như dibenzo [def, p] và chrysene.

3- Khí thải công nghiệp

1-_khoi_nha_mayCũng như các thành phần của khói xe, ô nhiễm không khí từ các nhà máy lọc dầu và các nhà máy than đá  có liên quan đến bệnh ung thư vú và một danh sách dài các bệnh khác, Các nhà nghiên cứu nghiên cứu ô nhiễm không khí ở quận Erie và Niagara, New York đã chỉ ra rằng việc tiếp xúc mức độ cao của PAHs có thể làm tăng nguy cơ của bệnh UTV sau mãn kinh.

4- Bức xạ ion hóa

1-_tia_phong_xaBức xạ ion hóa có thể gây ra tổn thương tế bào dẫn đến ung thư. Loại bức xạ này đến từ các tia bên ngoài đi qua tầng khí quyển của trái đất, bụi phóng xạ, khí radon, tia X được sử dụng trong y tế và các nguồn khác.

Bụi phóng xạ có thể phát ra từ các sự cố nhà máy điện nguyên tử hay từ quá trình sản xuất, thử nghiệm, sử dụng vũ khí nguyên tử. Người bị nhiễm bụi phóng xạ có nguy cơ mắc bệnh ung thư cao, đặc biệt là UTV.

5- Nước uống bị ô nhiễm

1-_nuoc_o_nhiemSử dụng hóa chất để làm sạch nước và giúp tiêu diệt vi khuẩn là cần thiết. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng một số sản phẩm phụ khử trùng nước gây ra UTV. Nhiều hệ thống nước uống trên khắp thế giới đã được tìm thấy là bị ô nhiễm bởi thuốc trừ sâu và hoá chất làm sạch.

6- Uống rượu

Các chất gây ung thư - chủ yếu là urethanes - được tìm thấy trong rượu, kể cả bia và rượu vang. Hầu hết mọi người đều đồng ý rằng hạn chế rượu có thể làm giảm nguy cơ UTV.

1-_uong_ruouNgay cả uống chút ít cũng có thể tăng nguy cơ phát triển UTV. Rượu kích thích UTV phát triển bằng cách làm cho mô vú dễ bị thương tổn và gia tăng hàm lượng các hormon sinh ung thư (như oestrogen) trong máu, đặc biệt ở những phụ nữ đang điều trị liệu pháp thay thế hormone. Các nghiên cứu khoa học chứng minh mỗi ngày uống 250 ml rượu vang hoặc 2 ly rượu nhỏ tăng nguy cơ ung thư vú lên 25%. Rượu cũng giàu calorie và tăng cân có liên hệ mật thiết với nguy cơ  UTV.

7- Độc tố trong thực phẩm

Thực phẩm có thể bị nhiễm độc bởi thuốc trừ sâu phun trên cây trồng, thuốc kháng sinh trộn vào thức ăn cho gia cầm và các nguồn thịt khác, các kích thích tố tiêm vào cừu, bò và lợn. Một số loại thực phẩm có thể làm tăng nguy cơ UTV bằng cách tăng mức độ lưu hành của estrogen. Trên thực tế, thời gian gần đây một số loại sữa có xuất xứ từ Trung Quốc (bị cấm tại Canada và Châu Âu) có chứa yếu tố tăng trưởng giống insulin 1. Ngoài ra, món nướng hoặc thịt cháy cũng chứa các tác nhân khác nhau gây đột biến được hình thành tự nhiên trong quá trình nướng.

8- Hormone bổ sung

Các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng việc sử dụng các liệu pháp hormone thay thế trị liệu, như estrogen và progesterones  tổng hợp để làm giảm các triệu chứng mãn kinh trong một thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ UTV.

Về mặt y học, việc sử dụng hormone sinh dục nữ cho phụ nữ chủ yếu trong tình huống phụ nữ mãn kinh, buồng trứng ít hoạt động dẫn đến hormone sinh dục nữ giảm xuống. Để duy trì trạng thái sức khoẻ, thể chất, tâm lí về mặt hoạt động tình dục vẫn như bình thường (khi vẫn còn kinh) thì mới cần thiết sử dụng hormone sinh dục nữ.  Những phụ nữ sử dụng hormone sinh dục nữ thay thế lâu dài (liệu pháp nội tiết thay thế) sẽ làm tăng nguy cơ bị UTV. Bởi khi đưa hormone sinh dục nữ vào cơ thể tức là đưa chất Estrogen vào cơ thể (cung cấp nguồn sống cho các tế bào đột biến làm tăng nguy cơ bị UTV).

9- Hóa chất gia dụng

Tác nhân gây UTV còn được tìm thấy trong những vật dụng hàng ngày. Trong thảm, đồ nội thất, quần áo, dụng cụ nấu ăn, mỹ phẩm, dầu nhớt, sơn, vecni, hóa chất tẩy rửa, thuốc nhuộm tóc, keo dính... đều có chứa PFOA (perfluorooctanoic acid) là chất gây UTV ở động vật và con người.

10- Xăng, benzen, nhiên liệu, dung môi

1-_benzenNhững nghiên cứu về bệnh nghề nghiệp cho thấy nguy cơ UTV rất cao đối với những người thường xuyên tiếp xúc với hóa dầu dung môi khác nhau, đặc biệt là phụ nữ làm việc trong các nhà máy hóa chất và các cửa hàng giặt ủi, cắt tóc, trong y tế và khoa học phòng thí nghiệm, và công nhân trong ngành công nghiệp điện tử. Benzen và xăng là những chất gây UTV mạnh.

11- Dược phẩm

Một loạt các loại thuốc được bán theo toa cũng là nguyên nhân gây ra khối u ở vú như thuốc điều trị cao huyết áp, thuốc chống viêm, thuốc tẩy trắng răng, thuốc tránh thai... Thậm chí một số loại thuốc chống ung thư cũng  gây UTV ở con người.

Tấn Thịnh (tổng hợp & dịch)