Chủ nhật, 20/04/14 | 05:36 PM

Cập nhật:05:58:10 AM GMT

Bạn đang xem Vấn đề bạn quan tâm Dễ nhiễm bệnh gì? Khi ăn thịt trăn

Dễ nhiễm bệnh gì? Khi ăn thịt trăn

Những ngày vừa qua, một số thông tin đồn thổi về trường hợp ăn thịt trăn bị nhiễm bệnh cho nhiều người tại tỉnh Gia Lai. Đây chỉ có thể là trường hợp bệnh từ thú vật lây nhiễm cho con người- Kể ra hơi hiếm, nhưng thực tế khả năng gây ra bệnh nhiễm này có nguy cơ rất cao từ những người thích ăn thực phẩm không được nấu chín.

Trong dân gian, một số người cho rằng thịt trăn sở dĩ độc là do loại trăn nưa, thậm chí có người cho đó là …“trăn thần!”. Dưới góc độ khoa học, chúng ta cần phân tích trường hợp “thịt trăn gây bệnh” rõ ràng hơn.

Chúng ta biết rằng trường hợp động vật - Đặc biệt là loài ăn thịt và ăn tạp như heo, loài bò sát; loài gậm nhấm … nhiễm vi khuẩn như Salmonella, lỵ amib, trùng roi, sán lá gan, giun dây… Đặc biệt là bệnh giun xoắn (Trichinosis) là khá phổ biến; Tuy nhiên trường hợp gây nhiễm bệnh ồ ạt cho con người thì tương đối ít. Trên thế giới, theo thống kê đã từng có nhiều vụ gây nhiễm bệnh giun xoắn hàng loạt, như vào các năm 1997 – 2001, ở Mỹ mỗi năm có từ 10- 13 cas nhiễm được phát hiện; tại Thái Lan, mỗi năm có từ 200 – 600 cas được báo cáo do ăn thịt heo hoặc loài bò sát có nhiễm giun xoắn; năm 2001, dịch giun xoắn đã xảy ra ở Italy làm hàng ngàn người mắc do nhiều loại thịt động vật không chế biến chín ; Tại Ba Lan, năm 2007 đã có 17 trong số 22 người nhiễm bệnh do ăn thịt heo bị nhiễm giun xoắn không chế biến kỹ.

Theo báo Science Daily (phát hành ngày 2/10/ 2010) với chủ đề “Nguy cơ về mặt sinh học khi ăn thịt loài bò sát” (Biological Risks of Eating Reptiles) đã liệt kê các loại động vật có khả năng nhiễm bệnh giun xoắn. Ngoài các giống heo, loài gậm nhấm, chó, mèo, còn có: sấu, rùa, động vật họ thằn lằn (kỳ đà, kỳ nhông), họ rắn (rắn và trăn hoang dã)…

Tại Trung quốc, theo cuộc nghiên cứu tại tỉnh Quảng Châu (Từ tháng 7/2009 – 6/2010) về tình trạng nhiễm bệnh ký sinh trùng- Trong đó có giun xoắn ở các loài rắn hoang dã (kể cả trăn) từ 29,8% trong số mẫu khảo sát 1.160 con ). Theo thống kê từ năm 1964 – 1999, tại 12 tỉnh tự trị thuộc Trung quốc đã xảy ra 548 vụ dịch giun xoắn do ăn các loại thịt động vật (Đặc biệt là giống hoang dã) gây cho 23.004 người mắc bệnh, trong đó có 236 người tử vong.

Riêng tại Việt Nam, thỉnh thoảng các vụ dịch bệnh giun xoắn nhiều người mắc cũng hay xảy ra- Đặc biệt tại một số tỉnh miền Trung và miền Bắc.

giun_xoan giun_xoan-autrung
Ấu trùng giun xoắn trong mô cơ động vật Ấu trùng giun xoắn dưới kính hiển vi

Triệu chứng của bệnh:

Các triệu chứng tiêu biểu nhất là: Giai đoạn đầu, từ 2 - 7 ngày sau khi ăn thực phẩm bị nhiễm ấu trùng giun xoắn (Trichinella spiralis), bệnh nhân bị nôn, tiêu chảy, sốt cao, tế bào bạch cầu gia tăng. Giai đoạn sau, từ tuần lễ thứ hai trở đi, bệnh nhân xuất hiện dấu hiệu đặc trưng như phù mi mắt, có thể kèm theo chảy máu kết mạc, phù mặt, có khi phù cả cổ và tứ chi; đau nhức cơ, đau khi thở sâu, khi ho; sốt tăng dần, có thể bị co giật, viêm não. Nếu không chẩn đoán và điều trị đúng mức, bệnh nhân có thể tử vong từ tuần lễ thứ tư đến thứ sáu do suy nhược toàn thân (Tỉ lệ tử vong trung bình là 5- 10 %) .

Qua sự kiện “ ngộ độc cho 23 người do ăn thịt trăn” vừa qua tại tỉnh Gia Lai, không ít người tỏ ra hoang mang khi cho rằng “loài trăn có chất độc” và không dám ăn thịt loài bò sát này, là có vẻ phi lý!

Như đã nói ở phần trên, loại ký sinh trùng nói chung và loài giun xoắn nói riêng không loại trừ khả năng xâm nhiễm cho các loài động vật, kể cả loài bò sát như rắn, trăn, rùa, ba ba, một số loài thủy sản … từ đó gây bệnh cho con người. (Rất may, các ấu trùng giun sán thường bị tiêu diệt ở nhiệt độ 78oC). Tuy nhiên như chúng ta đã biết bản thân thịt của các động vật trên không hề có độc tính, trái lại còn có nhiều thành phần dinh dưỡng; đặc biệt hàm lượng chất đạm cao. Riêng loài trăn, rắn, lươn, thành phần acid amine phong phú, nên thịt rắn khá ngon, nguồn chất béo và cholesterol rất thấp, vì vậy mà nguồn năng lượng cung cấp rất thấp (93 Calo/100g), do đó có lợi cho người cao tuổi, người có vấn đề về tim mạch. Theo y lý Trung quốc, thịt rắn (kể cả trăn) có tính cường dương (virility enhancer). Một số người thích uống máu hoặc mật rắn cũng do suy nghĩ nầy !

Vấn đề quan trọng về mặt y tế công cộng là không nên ăn thịt chưa nấu chín hoặc dạng làm gỏi tái, nem chạo, tiết canh… Nhân đây, xin nhắc nhỡ giới “bạn nhậu” không nên uống rượu có pha huyết hoặc mật của các loài động vật, vì ngoài nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, còn có thể bị nhiễm vi khuẩn nguy hiểm như liên cầu khuẩn (Streptococcus), Salmonella, Staphylococcus aureus, Clostridium; các loại virus.… Thiết nghĩ phương châm “ăn chín, uống sôi” luôn là biện pháp chủ động để phỏng tránh các bệnh lây nhiễm qua đường tiêu hóa.

CNYK Đàm Hồng Hải
Phó  Chi cục trưởng
Chi cục ATVSTP Cần Thơ