Thứ ba, 21/11/17 | 03:02 PM

Cập nhật:05:58:10 AM GMT

Bạn đang xem Sức khỏe cộng đồng Vận động và tuổi thọ

Vận động và tuổi thọ

"Vận động cơ thể đều dặn vừa có thể giảm nguy cơ của khoảng 12 bệnh về thể chất và tinh thần, vừa có thể đẩy lùi sự lão hóa" - đó là kết luận của một nghiên cứu vừa được đăng tải trên Tạp chí International Journal of Clinical Practice - dựa trên kết quả từ 40 nghiên cứu đáng tin cậy nhất (về hiệu quả của sự vận động đối với sức khỏe) đã được báo cáo từ năm 2006 đến năm 2010.

van-dongTheo các nhà khoa học, trong số những yếu tố nguy cơ gây bệnh không lây nhiễm (như  bệnh ung thư, bệnh tim mạch, trầm cảm, kém trí nhớ, tai biến mạch máu não, béo phì, cao huyết áp và tiểu đường), nhiều yếu tố có thể thay đổi được - và như vậy có thể giảm bớt được nguy cơ mắc bệnh. Trong số này, chỉ cần thực hiện được 2 yếu tố "ưu tiên" thôi ( vận động thường xuyên và cai thuốc lá)   thì sức khỏe cũng đã được cải thiện tương đối rồi...

Các nghiên cứu cho thấy lợi ích từ việc vận động thể lực (ở mức độ cao nhất là 60 phút mỗi ngày), như sau:

* Vận động thể lực kết hợp với cai thuốc lá có tác động tích cực thấy rõ đối với mức độ giảm nguy cơ bệnh động mạch vành và nhồi máu cơ tim, giảm nguy cơ tai biến mạch máu não.

* Vận động đều đặn có thể giảm tai biến của một số bệnh ung thư và giảm nguy cơ tử vong từ bệnh này.  Nhiều bằng chứng chắc chắn cho thấy đi bộ hay đạp xe đạp 60 phút mỗi ngày giảm được 16% nguy cơ mắc bệnh  ung thư tá tràng ở phụ nữ và ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới. Kể cả với những người đã mắc ung thư vừa thoát khỏi lưỡi hái của tử thần thì việc vận động trở lại luôn mang tới lợi ích cải thiện chất lượng cuộc sống.

* Đặc biệt là đối với phụ nữ  (và chắc chắn là với nam giới cũng vậy), vận động thể lực đều đặn làm giảm nguy cơ loãng xương và nứt gãy xương.

* Đối với những người thừa cân, nguy cơ béo phì và các chứng bệnh có liên quan đến hội chứng chuyển hóa, tiểu đường týp 2 - thì vận động đều đặn kết hợp với điều chỉnh chế độ ăn phù hợp sẽ cho kết quả tích cực.

* Vận động thể lực cũng giúp cải thiện các rối loạn cương ở nam giới; đồng thời, gián tiếp tác động đến chứng giảm trí nhớ do lão suy - nhờ  làm tăng lượng endorphin (nội tiết tố cho chúng ta năng lượng, chống lại stress và bệnh tật); làm giảm căng thẳng và các nguyên nhân gây trầm cảm...

Thực hiện luyện tập thể lực như thế nào là hiệu quả? Ở người lớn, nếu tham gia một môn vận động vừa phải như đi bộ hoặc đạp xe đạp, thì các chuyên gia khuyên nên tập ít nhất 30 phút/ngày và ít nhất là 5 ngày trong tuần (tương đương với 150 phút/tuần). Đối với những môn mạnh hơn như chạy bộ thì chỉ cần 20 phút/ngày và 3 lần trong tuần là đủ.

Những người cao tuổi nên thêm vào chương trình của mình vài xuất tập thể thao phù hợp để cải thiện sự thăng bằng và sự dẻo dai; kèm theo đó là thiết lập chế độ ăn nhiều trái cây, rau cải tươi và cá.

Các nghiên cứu cũng cho thấy tỷ lệ "sống thêm được 3 năm" ở những cụ già 85 tuổi năng động cao gấp 3 lần so với các cụ cùng tuổi nhưng kém hoạt động (dưới 4 giờ mỗi tuần). Tất nhiên, các cụ già ở lứa tuổi này không cần phải là những vận động viên hạng nặng, mà họ chỉ cần đi bộ ít nhất 6 giờ mỗi tuần, hoặc mỗi ngày vài lần, mỗi lần kéo dài khoảng 10 - 15 phút. Lợi ích tương tự cũng được ghi nhận ở những người thuộc lứa tuổi thấp hơn (60 - 70 tuổi) và có mức độ vận động nhiều hơn...

Theo các nhà khoa học và các chuyên gia về lĩnh vực sức khỏe người cao tuổi thì những kết quả đã được kiểm chứng "là bằng chứng rõ ràng ủng hộ mọi người tiếp tục vận động thể chất, dù cho đã ở lứa tuổi gần đất xa trời. Thực tế, không bao giờ là quá muộn để bắt đầu".

Trung tâm DZA (Deutsches Zentrum Fuer Altersfragen) tại CHLB Đức, chuyên về các vấn đề liên quan đến tuổi tác, cũng mới phổ biến những kết quả tương tự trong Bản thông tin dành cho người cao tuổi. Đáng chú ý, điều khiến các nhà nghiên cứu ngạc nhiên là họ khám phá ra rằng đối với hầu hết đối tượng tham gia nghiên cứu, tuổi thọ không tùy thuộc vào thời gian hoạt động thể lực đã từng theo đuổi trong quá khứ, mà điều quan trọng lại là, ngay trong hiện tại, làm thế nào để giữ cho thân thể được tráng kiện và tinh thần được minh mẫn. Nói một cách khác dễ hiểu hơn: những người cho đến 70 tuổi vẫn sống một cách uể oải, chậm chạp nhưng ở tuổi 75 bỗng dưng quyết định sống linh hoạt hơn và hăng hái tập thể dục thì, theo các chuyên gia, sẽ có hy vọng sống thọ y hệt như những người vẫn thường xuyên  luyện tập thân thể. Và ngược lại, những người nào đang có thói quen vận động cho đến 75 tuổi nhưng rồi đột ngột ngưng không tiếp tục nữa, sẽ chết rất nhanh giống như những người hầu như không bao giờ tập thể dục trong suốt cuộc đời.

Đối với vấn đề cân nặng, chỉ số khối lượng cơ thể (BMI) được khuyên giữ là dưới 24 và trên 20. Các mức độ được quy định như sau:

- Dưới chuẩn: BMI < 18.5

- Chuẩn: BMI = 18,5 - 25

- Thừa cân: BMI > 25-30

- Béo - nên giảm cân: BMI > 30 - 40

- Rất béo - cần giảm cân ngay: BMI > 40

Tóm lại, theo các chuyên gia, dù là phụ nữ hay nam giới, dù ở độ tuổi nào - thì mọi vận động thể lực đều được khuyến khích nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh, đồng thời giúp cải thiện chất lượng sống để khỏe và thọ hơn.

Thiên Lộc (tổng hợp)