Thứ ba, 21/11/17 | 03:02 PM

Cập nhật:05:58:10 AM GMT

Bạn đang xem Sức khỏe cộng đồng 5 nhóm thực phẩm quan trọng đối với phụ nữ mang thai

5 nhóm thực phẩm quan trọng đối với phụ nữ mang thai

Quá trình phát triển của bào thai diễn ra không ngừng trong suốt thai kỳ và tại mỗi giai đoạn sẽ có sự tăng trưởng khác nhau... Trong mỗi giai đoạn, thai nhi cần được cung cấp đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho nhu cầu phát triển và chính vì vậy chế độ dinh dưỡng của người mẹ hết sức quan trọng.

Có rất nhiều thực phẩm hữu ích và cần thiết cho phụ nữ trong thời kỳ mang thai; có thể khái quát thành 5 nhóm chủ yếu sau đây:

1 - Nhóm cung cấp axit folic (vitamine B9)

Vitamine B9 giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển của phôi và bào thai. Việc thiếu hụt vitamine này trong quá trình mang thai sẽ dẫn đến các hậu quả rất nghiêm trọng như tăng khả năng sinh non, bào thai kém phát triển và đặc biệt là ảnh hưởng đến quá trình hình thành và đóng ống thần kinh, nguyên nhân dẫn đến việc dị dạng cột sống. Nhu cầu vitamine B9 tăng lên khoảng 30% (300-400mcg/ngày) vào đầu thời kỳ mang thai; chính vì vậy cần bổ sung thành phần này ngay cả trước khi mang thai nhằm đảm bảo an toàn cho sự phát triển của phôi và bào thai sau này. Đối với những phụ nữ thiếu thành phần vitamine B9, cần được sử dụng các loại thuốc bổ sung ít nhất một tháng trước khi mang thai. Việc sử dụng thuốc tránh thai, thuốc lá và rượu có nguy cơ gây thiếu vitamine này. Ngoài các loại thuốc bổ sung ta còn có thể tận dụng nguồn vitamine B9 thiên nhiên từ thực phẩm. Loại vitamine này thường hiện diện rất nhiều trong các loại rau ăn lá như  cải, epinard (rau bina), rau diếp xoắn, hành, ớt ngọt..., ngoài ra chúng cũng có trong các loại quả có múi, bơ, kiwi, bắp, dưa tây, đậu, trứng,..

2 - Nhóm cung cấp sắt

Sáu tháng sau của quá trình mang thai là thời kỳ cần cung cấp nhiều sắt cho bào thai nhằm phát triển lượng máu cần thiết cho người mẹ và cho quá trình phát triển của thai nhi. Nhu cầu sắt của cơ thể trong giai đoạn này khoảng 30-50mg/ngày. Việc thiếu sắt sẽ làm tăng các nguy cơ sinh non hay nguy cơ trẻ sơ sinh bị thiếu cân. Trong trường hợp thiếu máu diễn ra ngay trong thời kỳ đầu của quá trình mang thai thì việc sử dụng các loại thuốc bổ sung sắt là rất cần thiết. Ngoài ra, việc bổ sung sắt vẫn có thể thực hiện thông qua chế độ ăn với các loại thực phẩm giàu sắt như: các loại thịt (bò, cừu...) cá, trứng, epinard (rau bina), rau quả khô, các loại quả có dầu. Bên cạnh đó, việc ăn thường xuyên các loại thực phẩm chứa vitamine C (cam, quýt, bưởi...) cũng sẽ giúp cho quá trình hấp thụ sắt được tốt hơn.

3 - Cung cấp vitamine D

Vitamine D có vai trò quan trọng giúp tăng khả năng hấp thụ canxi của cơ thể. Thông thường, chỉ có khoảng 20% canxi được cơ thể hấp thụ nhưng với sự hiện diện của vitamine D tỉ lệ này là 50-80%. Do đó, trong quá trình hình thành xương của thai nhi, cơ thể đòi hỏi được cung cấp một lượng  vitamine D cần thiết (khoảng 4000IU/ngày). Vitamine này được chuyển hoá chủ yếu nhờ vào tác động của các tia UV lên da. Chính thói quen mặc trang phục kín và che chắn quá kỹ (khẩu trang, nón, kính...) khi ra ngoài trời  sẽ dẫn đến nguy cơ thiếu vitamine D ở  những phụ nữ mang thai. Ngoài việc nên tiếp xúc với ánh nắng để tăng quá trình chuyển hoá vitamine D trong cơ thể thì việc ăn những thực phẩm giàu vitamine D cũng giúp tránh tình trạng thiếu vitamine này. Thực phẩm giàu vitamine D là cá tuyết, cá hồi, gan động vật và các sản phẩm từ sữa (yaourt, phô mai, sữa uống...).

Việc bổ sung vitamine D được khuyến khích cho tất cả các phụ nữ mang thai, đặc biệt trong giai đoạn cuối của quá trình mang thai và vào mùa đông thiếu ánh nắng...

4 - Nhóm cung cấp Canxi

Trong quá trình hình thành bộ xương, bào thai cần rất nhiều canxi. Việc thiếu canxi sẽ dẫn đến nguy cơ còi xương và mềm xương ở trẻ sau khi sinh. Để đảm bảo quá trình hình thành khung xương của bào thai và tránh quá trình thoái hoá xương của người mẹ, phụ nữ mang thai phải được bổ sung canxi và khẩu phần ăn phải có nhiều thực phẩm chứa canxi (như sữa và các sản phẩm từ sữa ). Nên ăn ít nhất 1 hộp yaourt 125 gram hay 20 gram phô mai mỗi ngày để đảm bảo nhu cầu canxi của cơ thể.

5 - Nhóm cung cấp omega 3

Axit béo omega 3 giữ vai trò mấu chốt trong quá trình phát triển của bào thai vì chúng tham gia trực tiếp vào việc hình thành não và võng mạc. Việc thiếu axit béo omega 3 sẽ dẫn đến sự cấu tạo không hoàn thiện của hệ thần kinh của thai nhi. Do đó, việc cung cấp một lượng vừa đủ axit omega 3 trong suốt quá trình mang thai là hết sức cần thiết.  Nhưng thực tế, có rất nhiều phụ nữ mang thai không được cung cấp đầy đủ lượng axit béo quan trọng này bởi vì trong khẩu phần ăn của họ thường không hiện diện đủ các sản phẩm có nguồn gốc từ cá và hải sản. Đối với phụ nữ mang thai, đòi hỏi phải ăn ít nhất 2 lần/tuần (tương đương 340g) các loại cá "béo" và hải sản (cá hồi, cá trồng, cá mòi, cá trích, cá thu, cá hồi sông, cá ngừ, lươn....) và các loại dầu thực vật như dầu colza, dầu hồ đào... Tuy nhiên, theo khuyến cáo của Tổ chức An toàn vệ sinh thực phẩm Pháp (AFSA) thì phụ nữ mang thai nên tránh ăn một số loại cá, nhất là cá dữ (cá ngừ, cá kiếm, cá tráp, cá mập) vì trong cơ thể chúng tích tụ một lượng lớn thuỷ ngân, một kim loại có thể gây rối loạn sự phát triển của bào thai.

Ngoại trừ vitamine D cần có sự tác động của yếu tố bên ngoài, riêng đối với các loại vitamine và khoáng chất khác thì việc thực hiện một chế độ ăn cân đối và đa dạng luôn đảm bảo việc cung cấp đầy đủ hàm lượng cần thiết cho nhu cầu của cơ thể trong quá trình mang thai.

Các thành phần vitamine và khoáng chất rất cần thiết cho cơ thể người phụ nữ trong quá trình mang thai; theo đó việc bổ sung các thành phần này đúng cách và đúng lúc là cực kỳ quan trọng. Tuy nhiên cần nhớ rằng việc lạm dụng các thành phần này cũng có thể dẫn đến những hậu quả không tốt cho cơ thể và cho chính bào thai. Vì vậy, việc tìm đến bác sĩ chuyên môn để được tư vấn là hết sức cần thiết.

dinh_duong_day_du_cho_ba_me

ThS. TRẦN DƯƠNG XUÂN VŨ