Thứ bảy, 25/10/14 | 01:00 PM

Cập nhật:05:58:10 AM GMT

Bạn đang xem Bạn cần biết Tần dầy lá

Tần dầy lá

Lá dầy có lớp lông tơ mà các bà nội trợ dùng trong các món canh chua để tạo mùi vị cho món ăn còn được dân gian dùng làm thuốc trị ho rất hay.

Tần dầy lá hay lá húng chanh (plectranthus amboinicus) là một trong gần 200 chủng loại cùng họ Hoa Môi. Cây cỏ, sống lâu năm, cao 20 - 50cm. Phần thân sát gốc hóa gỗ. Lá mọc đối, dày cứng, giòn, mọng nước, mép khía răng tròn. Hai mặt lá màu xanh lục nhạt. Hoa nhỏ, màu tím đỏ mọc thành bông ở đầu cành. Quả bế, tròn, màu nâu. Toàn cây có lông rất nhỏ và mùi thơm như mùi chanh. Do hương vị đặc trưng này nên hầu như có thể kết hợp với mọi món ăn Âu Á. Là một loại rau rất dễ trồng mà chúng ta thường thấy quanh hè, trong sân vườn. Ngoài tính năng trị ho người ta còn phân tích thấy trong tần dầy nhiều tính năng khác có liên quan đến hệ hô hấp. Hương thơm gần giống như mùi long não. Ngay miếng đầu tiên vào miệng bạn sẽ cảm nhận được ngay sự nồng nàn và thông cổ.

Người Cổ Đại đã biết dùng tấn dầy lá để làm trà, thuốc sắc, thậm chí làm cả thuốc đắp ngoài da để giảm đau trong đời sống thường ngày. Tác dụng giảm đau này kết hợp với những tính năng sát khuẩn và chống co thắt. Cho nên người Hy Lạp dùng tần dầy lá để đắp ngoài các vết cắn hay vết thương, cũng như để xoa dịu cơ bắp bị đau nhức. Người Cuba gọi tần đầy lá là Cuban Origana và họ sử dụng nó trong các món ăn truyền thống của mình. Còn người Ý thì cũng giành tần dầy lá cho các món pizza bất hủ của mình cho nên gọi nó là Italian Oregana.

Tính năng

Tần dầy lá được dân gian và y học cổ truyền sử dụng cho các bệnh lý đường tiêu hóa như kích thích dạ dày yếu, hổ trợ mật và năng ngừa chướng hơi hoặc là xoa dịu cơn ho và viễm nhiễm phế quản. Sau những bữa ăn thịnh soạn có thể nhai vài lá tần dầy lá để giúp tiêu hóa là rất công hiệu. Dùng tần dầy lá trong những ngày thời tiết trái gió trở trời là rất hợp lý bởi tính năng hạ đờm và chống ho, nhất là các trường hợp viêm phế quản mãn tính, cảm, cúm, sốt cao, sốt không ra mồ hôi được, ho, hen, ho ra máu, viêm họng, khàn tiếng, nôn ra máu, chảy máu cam. Người ta cũng thấy có cải thiện cho cơn bệnh hen suyễn nhẹ nữa. Có thể nhai vài lá hoặc là giã gần chục lá vắt lấy nước hòa với một chút muối và uống. Toàn thân cây lá và hoa tần dầy lá chứa tinh dầu carvacrol. Một loại tinh dầu thiết yếu được sử dụng trong phương pháp trị liệu bằng hương thơm cho các chứng bệnh nhiễm khuẩn hoặc nấm da như candida albicans, bằng cách pha loãng tinh dầu này với dầu thực vật để xoa bóp hoặc thoa vùng bị nhiễm. Tinh dầu này còn được chiết xuất và sản xuất dưới dạng viên trị bệnh.

Bảo quản

Các chuyên gia khuyên chúng ta nên dùng rau tần cùng với hoa vừa hé nở và hái trong buổi sáng dầy ánh mặt trời vì tinh dầu có khuynh hướng bay đi sau vài giờ. Lúc này rau tần sẽ chỉ như một thứ rau thông thường chứ không còn mùi hương đặc trưng của nó nữa. Có thể lưu giữ tần dầy lá lâu hơn nếu cắt cả cây và bó lại thành bó, dùng giấy thấm bao lấy thân cây và cho vào túi nhựa kín cho vào hộc mát, như vậy có thể giữ được hương thơm trong ít nhất 1 tuần. Hoặc là rửa sạch để ráo nước  cho vào túi nhựa và cho vào ngăn đá. Mỗi lần sử dụng chỉ cần bẻ vài lá. Hoặc là làm khô bằng cách treo cả bó ở nơi thoáng mát và không có ánh sáng, ở nhiệt độ 25o C, trong vòng 15 ngày.

Hoa tần dầy lá có hương thơm nồng hơn lá cho nên được sử dụng ngâm tươi trong dấm hay dầu ô liu để làm thơm trong các món ăn có cà chua, phô mai tươi, các món thịt cừu nướng, thịt nguội, xúc xích hoặc các loại nhân thịt farci.

Nguyễn Quân (tổng hợp)